*علیرضا روانخواه/ کارشناس فناوری اطلاعات موسسه
بخش دوم؛ آنتی ویروسها
نرم افزارهای آنتی ویروس اختصاصاً برای دفاع از سیستم ها در برابر تهدیدهای ویروسها طراحی و نوشته می شوند.
آنتی ویروس از رایانه شما نه تنها در برابر ویروسها بلکه در برابر انواع بدافزارها نیز محافظت می کند. در واقع آنتی ویروس یک برنامه کامپیوتری است که برای مرور فایلها و تشخیص و حذف ویروسها و دیگر بدافزارها از آن استفاده می شود.در این یاداشت برخی از تکنیکهای رایج در بین آنتی ویروسها را که برای تشخیص بدافزارها به کار برده می شوند مورد بررسی قرار خواهیم داد.
در حالت کلی آنتی ویروس ها از دو تکنیک اصلی برای رسیدن به اهدافشان استفاده می کنند:۱)روش مبتنی بر کد (امضا):
در این روش با استفاده از یک دیکشنری ویروس که حاوی امضای ویروسهای شناخته شده است، احتمال وجود ویروسهای شناخته شده در فایلها مورد بررسی و آزمایش قرار می گیرند.۲)روش مبتنی بر رفتار:
در این روش هدف شناسایی رفتارهای مشکوک هر برنامه کامپیوتری است، زیرا احتمال دارد رفتار مذکور نشان دهنده یک آلودگی ویروسی باشد.اغلب آنتی ویروسهای تجاری از هر دو روش فوق ولی با تأکید بر روی امضای ویروس، استفاده می کنند.
در این یاداشت روش مبتنی بر کد را بررسی می کنم و در یاداشت بعد نگاهی دقیق به روش مبتنی بر رفتار خواهیم داشت.روش مبتنی بر کد (امضا)اغلب برنامه های آنتی ویروس در حال حاضر از این تکنیک استفاده می کنند. در این شیوه، رایانه میزبان، درایوهای حافظه و یا فایلها با هدف پیدا کردن الگویی که نشان دهنده یک بدافزار باشد، مورد جستجو قرار می گیرند. این الگوها معمولاً در فایلهایی به نام فایلهای امضا ذخیره می شوند. فایلهای مذکور توسط فروشندگان نرم افزارهای آنتی ویروس طبق یک برنامه منظم به روز رسانی می شوند تا قادر باشند بیشترین تعداد ممکن حمله های بدافزاری را شناسایی کنند. مشکل اصلی تکنیک بررسی امضا این است که نرم افزار آنتی ویروس باید قبلاً به روز رسانی شده باشد تا بتواند به مقابله و خنثی سازی بدافزارها بپردازد و لذا بدافزارهای جدیدی که هنوز شناسایی نشده و به فایلهای امضا اضافه نشده اند تشخیص داده نمی شوند.در این شیوه زمانی که نرم افزار آنتی ویروس یک فایل را مورد آزمایش قرار می دهد، به یک دیکشنری ویروس که حاوی امضای ویروسهای شناخته شده است مراجعه می کند. در صورتی که هر تکه از کد فایل با یک ویروس شناخته شده مطابقت داشته باشد، فایل مذکور به عنوان یک فایل آلوده شناسایی شده و آنتی ویروس یا آن را پاک می کند و یا آن را قرنطینه می نماید تا برنامه های دیگر به آن دسترسی نداشته و همچنین از انتشار آن جلوگیری به عمل آید. در برخی موارد نیز امکان بازسازی فایل آلوده از طریق حذف ویروس از فایل اصلی وجود دارد که در صورت امکان آنتی ویروس این کار را انجام می دهد.آنتی ویروسهای مبتنی بر امضا برای موفق بودن در درازمدت، نیاز دارند که مرتباً دیکشنری حاوی امضاهای ویروس را به صورت آنلاین به روز رسانی نمایند. زمانی که یک ویروس جدید در دنیای رایانه پدیدار می شود، کاربران با تجربه تر فایلهای آلوده را برای نویسندگان آنتی ویروس ها ارسال می کنند تا آنها بتوانند ویروس مزبور را شناسایی کرده و مشخصات آن را به دیکشنری اضافه کنند.آنتی ویروس های مبتنی بر امضا غالباً فایلها را در زمان اجرا، باز و بسته شدن و همچنین زمانی که ایمیل می شوند، مورد آزمایش قرار می دهند. به این وسیله یک ویروس شناخته شده به محض وارد شدن به رایانه تشخیص داده می شود. همچنین می توان برنامه های آنتی ویروس را طوری برنا
*علیرضا روانخواه/ کارشناس فناوری اطلاعات موسسه
بخش دوم؛ آنتی ویروسها
نرم افزارهای آنتی ویروس اختصاصاً برای دفاع از سیستم ها در برابر تهدیدهای ویروسها طراحی و نوشته می شوند.
آنتی ویروس از رایانه شما نه تنها در برابر ویروسها بلکه در برابر انواع بدافزارها نیز محافظت می کند. در واقع آنتی ویروس یک برنامه کامپیوتری است که برای مرور فایلها و تشخیص و حذف ویروسها و دیگر بدافزارها از آن استفاده می شود.
در این یاداشت برخی از تکنیکهای رایج در بین آنتی ویروسها را که برای تشخیص بدافزارها به کار برده می شوند مورد بررسی قرار خواهیم داد.
در حالت کلی آنتی ویروس ها از دو تکنیک اصلی برای رسیدن به اهدافشان استفاده می کنند:
۱)روش مبتنی بر کد (امضا):
در این روش با استفاده از یک دیکشنری ویروس که حاوی امضای ویروسهای شناخته شده است، احتمال وجود ویروسهای شناخته شده در فایلها مورد بررسی و آزمایش قرار می گیرند.
۲)روش مبتنی بر رفتار:
در این روش هدف شناسایی رفتارهای مشکوک هر برنامه کامپیوتری است، زیرا احتمال دارد رفتار مذکور نشان دهنده یک آلودگی ویروسی باشد.اغلب آنتی ویروسهای تجاری از هر دو روش فوق ولی با تأکید بر روی امضای ویروس، استفاده می کنند.
در این یاداشت روش مبتنی بر کد را بررسی می کنم و در یاداشت بعد نگاهی دقیق به روش مبتنی بر رفتار خواهیم داشت.
روش مبتنی بر کد (امضا)
اغلب برنامه های آنتی ویروس در حال حاضر از این تکنیک استفاده می کنند. در این شیوه، رایانه میزبان، درایوهای حافظه و یا فایلها با هدف پیدا کردن الگویی که نشان دهنده یک بدافزار باشد، مورد جستجو قرار می گیرند. این الگوها معمولاً در فایلهایی به نام فایلهای امضا ذخیره می شوند. فایلهای مذکور توسط فروشندگان نرم افزارهای آنتی ویروس طبق یک برنامه منظم به روز رسانی می شوند تا قادر باشند بیشترین تعداد ممکن حمله های بدافزاری را شناسایی کنند. مشکل اصلی تکنیک بررسی امضا این است که نرم افزار آنتی ویروس باید قبلاً به روز رسانی شده باشد تا بتواند به مقابله و خنثی سازی بدافزارها بپردازد و لذا بدافزارهای جدیدی که هنوز شناسایی نشده و به فایلهای امضا اضافه نشده اند تشخیص داده نمی شوند.
در این شیوه زمانی که نرم افزار آنتی ویروس یک فایل را مورد آزمایش قرار می دهد، به یک دیکشنری ویروس که حاوی امضای ویروسهای شناخته شده است مراجعه می کند. در صورتی که هر تکه از کد فایل با یک ویروس شناخته شده مطابقت داشته باشد، فایل مذکور به عنوان یک فایل آلوده شناسایی شده و آنتی ویروس یا آن را پاک می کند و یا آن را قرنطینه می نماید تا برنامه های دیگر به آن دسترسی نداشته و همچنین از انتشار آن جلوگیری به عمل آید. در برخی موارد نیز امکان بازسازی فایل آلوده از طریق حذف ویروس از فایل اصلی وجود دارد که در صورت امکان آنتی ویروس این کار را انجام می دهد.
آنتی ویروسهای مبتنی بر امضا برای موفق بودن در درازمدت، نیاز دارند که مرتباً دیکشنری حاوی امضاهای ویروس را به صورت آنلاین به روز رسانی نمایند. زمانی که یک ویروس جدید در دنیای رایانه پدیدار می شود، کاربران با تجربه تر فایلهای آلوده را برای نویسندگان آنتی ویروس ها ارسال می کنند تا آنها بتوانند ویروس مزبور را شناسایی کرده و مشخصات آن را به دیکشنری اضافه کنند.
آنتی ویروس های مبتنی بر امضا غالباً فایلها را در زمان اجرا، باز و بسته شدن و همچنین زمانی که ایمیل می شوند، مورد آزمایش قرار می دهند. به این وسیله یک ویروس شناخته شده به محض وارد شدن به رایانه تشخیص داده می شود. همچنین می توان برنامه های آنتی ویروس را طوری برنامه ریزی کرد که در زمانهای معینی به بررسی کل فایلهای موجود بر روی دیسک سخت بپردازند.
با وجودی که روش مبتنی بر امضا مؤثر شناخته شده است ولی ویروس نویسان همواره تلاش می کنند تا یک قدم جلوتر از آنتی ویروس ها حرکت کنند و این کار را از طریق ایجاد ویروسهای چندریختی انجام می دهند. ویروسهای چندریختی در واقع دارای یک مکانیزم دفاعی رمزنگاری هستند. بدافزارهایی از این نوع رمزنگاری به عنوان یک مکانیزم دفاعی استفاده می کنند که می خواهند خود را تغییر دهند تا از خطر تشخیص داده شدن توسط نرم افزارهای آنتی ویروس در امان بمانند. این بدافزار ها معمولاً خود را با یک الگوریتم رمزنگاری به صورت رمزی درآورده و سپس برای هر دگرگونی از یک کلید رمزگشایی متفاوت استفاده می کنند. بنابراین بدافزار های چندریختی می توانند از تعداد نامحدودی الگوریتم رمزنگاری به منظور ممانعت از تشخیص استفاده کنند. در هر بار تکرار بدافزار جزئی از کد رمزگشایی دچار تغییر می شود. بسته به نوع هر بدافزار، عملیات خرابکارانه یا دیگر اعمالی که توسط بدافزار انجام می شوند می توانند تحت عملیات رمزنگاری قرار بگیرند. معمولاً یک موتور دگرگونی در بدافزار رمزنگاری شده تعبیه شده است که در هر بار تغییر، الگوریتم های رمزنگاری تصادفی را تولید می کند. سپس موتور مذکور و بدافزار توسط الگوریتم تولیدی رمزنگاری شده و کلید رمزگشایی جدید به آنها الصاق می شود.
