*علی ادریسی/ سرپرست موسسه صندوق پس انداز کارکنان راه آهن
این روزها که در روزهای پایانی سال ۱۳۹۹ و قرن سیزدهم شمسی قرار داریم و چند روز دیگر وارد سال جدید ۱۴۰۰ و در عین حال قرن چهارده شمسی خواهیم شد، لذا پیشاپیش از درگاه ایزن منان آرزوی سلامتی و موفقیت و شادکامی برای تمامی ملت عزیز و اعضای خانواده راه آهن و صندوق دارد و برای اینکه به مسیر طی شده اشاره و راه طی نشده را مقداری تبیین کنیم مطالبی را مطرح می کنم.
از سال ۱۳۷۲ که صندوق تاسیس شده عمده فعالیت آن در زمینه ترابری ریلی بار بوده و کمی هم در صنایع ریلی مانند تولید سوزن مشارکت داشته است و این امر بدیهی بوده چرا که در فضای کسب و کار راه آهن شکل گرفته شده است اما در نظر داریم که فعالیت های خدماتی مانند حمل و نقل بار در هر صنعتی حدود ۸ تا ۱۲ درصد آن صنعت را تشکیل می دهد و بصورت کلی می توان گفت زیر ۱۵ درصد است و از طرف دیگر سود دهی آن در قیاس با سایر صنایع تولیدی که ارزش افزوده بالاتری دارند کمتر است اما پایداری خود را بعنوان یک مزیت دارد. به این نکته هم توجه داریم که همه ی صنایع ضرورتا به حمل و نقل باری نیاز دارند و این خدمت قابل حذف شدن نیست و فناوریهای بکار رفته در صنایع ترابری بار در دهه های گذشته شاهد تکامل بوده نه انقلاب فناوری و تغییر مفهومی و اساسی در حمل و نقل، و عمده توسعه آن در بخش نرم افزاری بوده است و لذا بخش نرم افزاری ترابری بار ریلی هم جای رشد و هم اولویت برای رشد دارد. اگر در شبکه ریلی، هم زمان و هماهنگ در شبکه، سیرو حرکت و در ناوگان باری ریلی شیوه های نوین نرم افزاری بکار گرفته شوند از افزایش بهره وری مضاعفی برخوردار خواهیم شد، بنابر این صندوق، هماهنگ با راه آهن، در این زمینه می تواند فعالیت بیشتری انجام دهد.
نیاز به حمل بار در کشور از رشد روز افزونی برخوردار است و لازم است ناوگان حمل و نقل کشور پاسخگوی این افزایش تقاضا باشد و در قیاس با شیوه های ترابری بار، ترابری ریلی از مزیت های زیادی از جمله ایمنی بالا در قیاس با سایر شیوه های حمل و نقل، برنامه پذیری، آلودگی زیست محیطی کمتر که در بسیاری اوقات از آن غافل هستیم و کاهش مصرف سوخت که یک ثروت ملی بشمار می رود برخوردار است، لذا صندوق هم بایستی بعنوان یک وظیفه ملی و از طرف دیگر بعنوان یک استراتژی توسعه ای، ناوگان خود را توسعه دهد. برای توسعه ناوگان انواع واگن های باری و لکوموتیو تکلیف این خواهد بود از طریق استفاده از توان ساخت و تعمیر و نگهداری خودمان و سازندگان داخلی استفاده کرد تا با ارجاع سفارش کار، موجب اشتغال داخلی و توسعه صنایع ساخت ریلی نیز بشود.
یکی از مزایایی که ترابری جاده ای در قیاس با سایر شیوه های ترابری دارد تحویل کالا بصورت درب به درب می باشد که در سایر شیوه های ترابری مفهوم حمل ترکیبی را مطرح و اجرا کرده اند. لذا لازم است امکاناتی فراهم شود و اگر لازم است ناوگان جاده ای نیز باید در صندوق گسترش یابد تا به مفهوم واقعی، حمل ترکیبی، صورت پذیرد و بخش اعظم مسیر با ریل و بقیه چه در مبدا و چه در مقصد بوسیله جاده حمل و خدمات درب به درب تحقق یابد اگر چه از لحاظ مالی بهتر است خدمات جاده ای در حمل ترکیبی جاده ای / ریلی بصورت برون سپاری و استفاده از ظرفیت ناوگان کشور باشد
