با توجه به کارآمدی شبکه ریلی در جابهجایی بار و مسافر، این صنعت از نظر تکنولوژی و افزایش طول در نقاط شهری، بین شهری و بین کشوری بسرعت توسعه یافته است.
به گزارش روابط عمومی موسسه صندوق پس انداز کارکنان راه آهن به نقل از روزنامه ایران، با توجه به ویژگیهایی مانند حجم بالای جابهجایی بار و مسافر، مصرف انرژی بسیار کمتر از حملونقل جادهای، ایمنی و راحتی بیشتر مسافر و هزینه کمتر، روند بهبود کارآمدی و افزایش طول شبکه ریلی در کشورهای مختلف همچنان ادامه دارد.
افزایش سرعت سیر هدف مهم بعدی در گسترش خط آهن است که در کشورهای توسعه یافته و بسیاری کشورهای دیگر با استفاده از تکنولوژیهای نوین مورد توجه قرار گرفته است. ایران نیز در ۸ سال گذشته توسعه صنعت ریلی و افزایش خطوط داخلی و اتصال به خطوط بینالمللی را در دستور کار قرار داده است و همزمان با آن تلاش شده تا ساخت قطعات مورد نیاز ریل و ناوگان داخلی بومیسازی شود. به این ترتیب با داخلیسازی قطعات، صرفهجویی ارزی هم انجام شده است. درحال حاضر شبکههای ریلی مورد بهرهبرداری در دنیا به دو دسته معمولی، با حداکثرسرعت ۱۶۰ کیلومتر درساعت و پرسرعت با حداقل سرعت ۲۵۰ کیلومتر در ساعت، دستهبندی میشود. اما با وجود سابقه طولانی مدت صنایع ریلی در کشور، رشد آن با ظرفیتهای بالای موجود در کشور به لحاظ موقعیت منطقهای، متناسب نبوده است و شبکه ریلی ایران که حداکثر سرعت طراحی آن ۱۶۰ کیلومتر در ساعت است، در گروه شبکه ریلی معمولی قرار دارد. با توجه به آمارهای موجود در کشور که نشان دهنده سهم بسیار پایین کمتر از ۱۰ درصدی شبکه ریلی در کل حملونقل بار و مسافر است، بهرهوری خطوط موجود نیز بهدلیل فرسودگی بخش عمدهای از ناوگان و نبود زیر ساختهای قوی برای پشتیبانی از آنها، پایین است. برای افزایش بهرهوری و کارآمدی ناوگان ریلی کشور و نوسازی آنها، توجه ویژه به تقویت زیرساختها و توسعه و تقویت صنایع داخلی برای تولید و تأمین مواد، قطعات و مجموعههای مورد نیاز لکوموتیوها، واگنها و سایر تجهیزات مرتبط و پشتیبان صنایع ریلی لازم و ضروری است. طول خطوط ریلی کشور بیش از ۱۴ هزار کیلومتر است و ۱۴ هزار کیلومتر خط ریلی هم در دست مطالعه و ساخت است. در چند سال گذشته اتصال ۵ استان کشور به خط ریلی محقق شده و ۴ استان دیگر هم تا ۱۴۰۰ به شبکه سراسری متصل میشود.
هن میانه - بستانآباد نصب شد و در محورهای میانه - اردبیل، همدان - سنندج، چابهار - زاهدان و ریلگذاری راهآهن رشت - کاسپین نیز از ریل ملی استفاده میشود.به گفته متولیان بخش ریلی با تولید ریل در داخل بیش از ۱۰۰ میلیون دلار صرفهجویی ارزی امکانپذیر میشود.
خودکفایی در تولید ناوگان
علاوه بر تولید ریل، تولید ناوگان هم در دستور کار قرار گرفت. در حال حاضر، ایران در تولید واگن باری به خودکفایی صددرصدی دست یافته است. از ابتدای سال تا دی ماه ۴۵۶ لکوموتیو، واگن باری و مسافری در کشور تولید شده و قرار است تا پایان سال تعدادی دیگر واگن به بهرهبرداری برسد.تا افق ۱۴۰۴، کشور به ۲۰ هزار واگن باری، ۲۰۰ دستگاه واگن مسافری و ۲۰۰۰ دستگاه واگن مترو نیازدارد. در حال حاضر ۸ شرکت در زمینه تولید ریل داخلی فعال است.
