شیواپور مطرح کرد: توسعه ساخت صنایع ریلی در داخل کشور
به گزارش روابط عمومی موسسه صندوق پس انداز کارکنان راه آهن به نقل از روزنامه دنیای اقتصاد، موسسه صندوق پس انداز کارکنان راه آهن در سال ۱۳۷۳، به منظور تشویق کارکنان به پسانداز و آیندهنگری و استفاده از اندوخته در طول مدت خدمت به جهت رفع نیازهای ضروری کارکنان و همچنین بکارگیری منابع صندوق در جهت کسب درآمد بیشتر برای ایجاد پشتوانه رفاه زمان حال و آینده کارکنان راهآهن و شرکتهای دارای عضو در صندوق تأسیس شد. این موسسه دارای ۹ شرکت تابعه و ۳ شرکت مشترک است که در مجموع خدمات حمل و نقل ریلی در زمینه…
۱۵ دقیقه مطالعه
به گزارش روابط عمومی موسسه صندوق پس انداز کارکنان راه آهن به نقل از روزنامه دنیای اقتصاد، موسسه صندوق پس انداز کارکنان راه آهن در سال ۱۳۷۳، به منظور تشویق کارکنان به پسانداز و آیندهنگری و استفاده از اندوخته در طول مدت خدمت به جهت رفع نیازهای ضروری کارکنان و همچنین بکارگیری منابع صندوق در جهت کسب درآمد بیشتر برای ایجاد پشتوانه رفاه زمان حال و آینده کارکنان راهآهن و شرکتهای دارای عضو در صندوق تأسیس شد. این موسسه دارای ۹ شرکت تابعه و ۳ شرکت مشترک است که در مجموع خدمات حمل و نقل ریلی در زمینه های مختلف را ارائه میدهند. از جمله این خدمات میتوان به حمل و نقل بار، تعمیر و نگهداری لکوموتیو، واگن و خطوط ریلی، حمل و نقل ترکیبی، ساخت سوزن برای مترو و راه آهن، احداث، بازسازی و بهسازی خطوط ریلی و ابنیه فنی راه آهن، خدمات فورواردری، خدمات بیمهای، حمل خرده بار و ردیابی آنلاین واگنهای باری اشاره کرد.
مجتبی شیواپور که از ۴ سال قبل مدیریت عاملی موسسه صندوق پس انداز کارکنان راه آهن را بر عهده دارد از دانش آموختگان دانشگاه های صنعتی شریف و امیرکبیر و از جمله مدیران با سابقه کشور است که در کارنامه خود سابقه مدیریت در گروه صنعتی ایران خودرو و شرکت قطارهای مسافری رجا را به همراه دارد. با وی درباره زمینه های فعالیت موسسه و مسائل و مشکلات آن گفت و گو کرده ایم که در ادامه میخوانید.
۱- ابتدا درباره شرکت های تابعه موسسه و نحوه فعالیت آنهاتوضیحاتی بفرمایید؟
با توجه به ماموریت موسسه که پیش تر عنوان شد، فعالیت ها باید به گونه ای باشد که در جهت تأمین سود پایدار برای افزایش حقالسهم و اندوخته سپرده گذاران صندوق و ارائه تسهیلات متنوع و ارزان به آنها از طریق سرمایهگذاری در صنعت حمل و نقل بار ریلی، بازار سرمایه و سایر حوزه های اقتصادی صورت گیرد. بعلاوه، چشمانداز موسسه؛ حفظ سهم بازار و حضور در میان ۲ شرکت برتر حمل و نقل بار ریلی کشور در راستای سند چشم انداز ۱۴۰۴ راه آهن جمهوری اسلامی ایران و ایفای نقش موثر در بازار سرمایه و سایر حوزه های اقتصادی است که ۱۲ شرکت مورد اشاره با مدیریت کلان موسسه، وظیفه تحقق ماموریت و چشم انداز ترسیم شده و تحقق اهداف بر اساس سیاستها و خط مشی های تدوین شده را برعهده دارند.
شرکت «راه آهن حمل و نقل» به عنوان بزرگترین شرکت تابعه در زمینه حمل انواع مواد معدنی، کالاهای صادراتی، وارداتی و ترانزیتی به مقاصد داخلی و خارجی فعالیت میکند. شرکت «ترکیب حمل و نقل» دیگر شرکت تابعه است که در زمینه خدمات فورواردری فعال است و در حال حاضر کلیه خدمات حمل و نقل بار داخلی و ترانزیتی را به صورت چند وجهی از بنادر، باراندازها و مراکز تولیدی انجام میدهد. از دیگر شرکتهای تابعه این موسسه میتوان به شرکت «راه آهن کشش» اشاره کرد. این شرکت در زمینه نگهداری و تعمیرات لکوموتیو، واگن و راهبری قطارهای باری فعالیت می نماید. دیگر شرکت تابعه
است که به منظور ارتقاء سطح دانش فنی صنعت کشور در خطوط ریلی و جلوگیری از خروج ارز و با توجه به نیاز راهآهن جمهوری اسلامی ایران به تولید انواع سوزن ریلی می پردازد. همچنین شرکت
«خط و ابنیه فلق»
از جمله شرکت های تابعه ای است که توانایی انجام فعالیت هایی نظیر احداث، بازسازی، بهسازی و تعمیر و نگهداری خطوط ریلی و ابنیه فنی راه آهن و احداث ساختمان های مسکونی و اداری را دارد. شرکت
«راه پرواز»
دیگر شرکت تابعه است که در زمینه فروش بلیت هواپیما و قطار و نیز اجرای تورهای ایرانگردی و زیارتی و مدیریت مجتمع های تفریحی، فرهنگی ورزشی فعال است. شرکتهای
«خدمات بیمهای همراهاندیشان فرتاک»
و
«خدمات بیمهای پوشش جاده ابریشم»
از دیگر شرکتهای تابعه موسسه هستند که به ارائه خدمات بیمهای میپردازند. شرکت
«توسعه بازرگانی پیشتاز راه و شهر»
نیز در زمینه حمل خرده بار فعالیت می کند.
همچنین سه شرکت «فولاد ریل طوس» با زمینه فعالیت حمل و نقل مواد معدنی و فولاد، شرکت «اندیشه راه ورسک» در زمینه خدمات ردیابی آنلاین واگنهای باری در ایران و ۱۶ کشور آسیای میانه و شرکت «رسان ریل پارس» فعال در حوزه حمل ونقل ریلی بینالمللی و حمل و نقل ترکیبی به کشورهای CIS، ترکیه و چین از کلیه بنادر، باراندازها، مراکز تولیدی و اقتصادی ایران هستند که بخشی از سهام آنها متعلق به موسسه می باشد.
۲- نحوه تعامل موسسه به عنوان یک هولدینگ با شرکتهای زیر مجموعه خود چگونه است و از چه سازوکاری جهت مدیریت آنها استفاده می شود؟
به طور کلی موسسه با تدوین برنامه راهبردی، استراتژی ها، سیاست ها، اهداف، طرحها و برنامه های اصلی هر یک از شرکت ها را مشخص و ابلاغ می کند. در همین راستا به عنوان مجمع شرکتهای تابعه با ایجاد سیستم اطلاعات مدیریت در سطح موسسه و برگزاری مجامع شرکتها به صورت فصلی، تلاش می کند تا با کنترل و نظارت منظم و مستمر، فعالیت شرکتها را در راستای استراتژی ها و اهداف موسسه و تحقق طرحها و برنامه های آنها و نیز تحقق عملکرد شرکتها بر اساس بودجه های مصوب سالانه را رصد نماید.
۳- با توجه به تدوین سند برنامه راهبردی موسسه، نقاط ضعف و قوت موسسه برای استفاده از فرصتهای پیش رو و تبدیل تهدیدها به فرصت و بهره برداری از آنها جهت موفقیت موسسه را در چه می دانید؟
از جمله نقاط قوت موسسه می توان به این موارد اشاره نمود: داشتن اعتبار و وجهه مناسب در حمل و نقل ریلی کشور، دارا بودن شرکتهای چابک و فعال در زمینه های کاری خود، برخورداری از منابع مالی مستمر از طریق دریافت سهمین اعضاء و نیز سود حاصل از سرمایه گذاری در شرکتهای تابعه و بازار سرمایه، داشتن دارائیهای ثابت مناسب نظیر انواع لکوموتیو، واگن و تجهیزات خطوط ریلی، شناخت و آشنائی کامل با حوزه های کاری مرتبط با راه آهن، دارا بودن شرکتهای تخصصی در حوزه حمل و نقل، دارا بودن زنجیره کامل حمل و نقل جاده ای و ریلی و ناوگان مورد نیاز و داشتن نیروهای با سابقه و با تجربه. در مقابل باید اذعان داشت که ضعفهایی هم در موسسه و شرکتهای تابعه آن وجود دارد که اقداماتی برای برطرف کردن آنها در حال انجام است که باید در اجرای آنها تسریع شود. ازجمله نقاط ضعف می توان موارد زیر را برشمرد: بروز نبودن تحلیل بازار و رقبا، عدم مقایسه عملکرد موسسه با شرکتهای داخلی و خارجی دارای فعالیتهای مشابه، کمبود منابع مالی جهت توسعه زیر ساخت ها، ضعف در ساختار محاسبات قیمت تمام شده با توجه به نرخ رشد ارز در سالهای گذشته، کمبود نیروی متخصص و همچنین آموزش های تخصصی مرتبط با بازار پول و سرمایه.
۴- با توجه به تدوین سند برنامه راهبردی موسسه، چه فرصتها و تهدیدهایی در خصوص موقعیت موسسه در سالهای آتی شناسایی شده است؟
کلا صنعت حمل و نقل ریلی دارای فرصتهای بسیار مناسبی برای توسعه زیرساختها و گسترش شیوه حمل و نقل ریلی در مقایسه با حمل و نقل جاده ای و هوایی در کشور است. در همین راستا موسسه به عنوان یکی از زیرمجموعه های بزرگ این صنعت، فرصتهای بسیار مناسبی جهت توسعه خود دارد که به اختصار برخی از آنها را بیان می کنم: افزایش تقاضـای حمل و نقل ریلی در ایران، موقعیت مناسب ترانزیت بار، ارتباط نسبتا مناسب با راه آهن و زیر مجموعه های آن، عضویت در انجمن حمل و نقل ریلی و اطلاع از آخرین تحولات این صنعت، افزایش ظرفیت خطوط ریلی کشور، عرصه جدید تعمیرات ناوگان ریلی و ورود به بازارهای سرمایه و ایجاد کسب و کارهای جدید. در مقابل مواردی هست که موقعیت موسسه را مورد تهدید قرار می دهد و امیدواریم بتوانیم تا حد امکان آنها را بر طرف و حتی تبدیل به فرصتهایی جهت استمرار موفقیتهای موسسه نماییم. از جمله می توان به مواردی نظیر سرعت کم حرکت ناوگان باری ریلی، قیمت پایین تعرفه حمل بار، عدم ثبات قیمت ارز، وابستگی صنعت به تأمین تجهیزات خارجی، تحریم و محدودیتهای سیاسی، عدم ثبات قیمت ها در بازار و عدم وصول به موقع مطالبات از مشتریان اشاره نمود.
۵- موسسه در طی دوره مدیریت جنابعالی چه سرمایه گذاری های را جهت توسعه شرکتها انجام داده است؟
یکی از راهبردهای اصلی موسسه در سند برنامه راهبردی "توسعه دامنه فعالیتها در حوزه حمل و نقل بار ریلی و ترکیبی" می باشد که در همین راستا می توان به خرید و در سیر قرار دادن تعداد ۲۰۰ دستگاه واگن لبه بلند، ۱۹۶ دستگاه واگن مخزندار، ۷۵ دستگاه واگن لبه کوتاه، ۲۱ دستگاه واگن توشه به منظور توسعه حمل خرده بار، ۲۰ دستگاه کانتینر ۴۰ فوت فلهبر و نیز خرید ۳۰۰ دستگاه واگن لبه بلند توسط شرکت فولادریل طوس، که ۴۹% سهام این شرکت متعلق به موسسه می باشد، اشاره نمود. از دیگر راهبردهای موسسه "تامین امکانات و تجهیزات لازم جهت حضور در پروژه های زیرسازی، روسازی و نگهداری خطوط و ابنیه ریلی" است که در همین رابطه یک دستگاه جرثقیل ریلی، ۵ دستگاه درزین و یک دستگاه CNC دروازهای برای ماشینکاری سوزن نیز خریداری و مورد بهره برداری قرار گرفته است.
همچنین سعی شده تا نسبت به توسعه فضاهای اداری مورد نیاز برخی شرکتها سرمایه گذاری لازم صورت گیرد که خوشبختانه این امر با خرید دو واحد ساختمان اداری توسط شرکت بیمهای همراه اندیشان فرتاک، یک واحد ساختمان اداری توسط شرکت بیمهای پوشش جاده ابریشم در تهران و دو واحد بوسیله شرکتهای راه آهن حمل و نقل و ترکیب حمل و نقل در ساختمان شرکتهای حمل و نقل ریلی اسکله شهید رجایی تحقق یافته است. در همین رابطه سرمایه گذاری های مناسبی نیز جهت احداث، بازسازی یا بهسازی اماکن رفاهی و ورزشی در دو مجتمع پارمیس و اکباتان و نیز احداث ۱۴ سوئیت یک و دو اتاقه در ایستگاه مشهد با هدف ارائه خدمات بیشتر به اعضاء صندوق انجام شده است.
۶- بنظر می رسد فعالیتهای خوبی هم در خصوص ساخت داخل و خودکفایی برخی قطعات و مجموعه ها در دو شرکت ایرید و راه آهن کشش انجام شده است. توضیحات مختصری نیز در این خصوص ارائه فرمایید.
بر اساس دو راهبرد اصلی دیگر موسسه " افزایش عمق ساخت داخل و تولید انواع سوزن و حضور در پروژه های تعمیر و نگهداری سوزن شبکه ریلی" و" توسعه دامنه فعالیتها در حوزه نیروی کشش" و با توجه به شرایط تحریمهای ظالمانه و مشکلاتی که در تامین خارج قطعات بوجود آمد، اقدامات خوبی در خصوص ساخت داخل و خودکفائی برخی قطعات لکوموتیو و سوزن با استفاده از توان و ظرفیت شرکتهای معتبر داخلی انجام شده است. بعنوان مثال ساخت تکه مرکزی سوزن مورد نیاز خطوط ریلی شبکه راه آهن برای اولین بار بطور کامل و ساخت اولین نمونههای زبانه و ریل پهلویی هم طی این مدت با اتکا به نیروهای توانمند شرکت ایرید و استفاده از توان شرکت های داخلی در داخل کشور صورت گرفته است. در همین راستا تعدادی از قطعات پر مصرف مورد نیاز لکوموتیوهای شرکت راه آهن کشش هم ساخت داخل شده و این روند در مورد برخی قطعات دیگر هم در دست اقدام است. خوشبختانه علاوه بر قطع وابستگی به اینگونه قطعات و رفع مشکل تامین، صرفه جویی ارزی خوبی هم حاصل شده است. از طراحی و تولید سوزن ۳۷ تنی هم می توان به عنوان یکی دیگر از افتخارات نیروی های توانمند داخل کشور یاد کرد.
۷- آیا اقداماتی هم در خصوص ورود به بازارهای جدید کسب و کار صورت گرفته است؟
"توسعه دامنه فعالیتهای مختلف اقتصادی و حضور در کسب و کارهای جدید" از دیگر راهبردها جهت تحقق چشم انداز و دسترسی به اهداف موسسه می باشد که بر مبنای آن سعی گردیده تا نقش موسسه به عنوان یک بنگاه اقتصادی پررنگ تر شود. بعنوان مثال با استفاده از کارشناسان خبره داخل موسسه و استفاده از مشاوران مجرب شرکتهای کارگزاری، ورود به بازاربورس با حجم گسترده تری نسبت به سالیان گذشته انجام شد که خوشبختانه با توجه به شرایط مناسب بازار در دو سه سال گذشته، سود خوبی هم عاید موسسه گردید که بخش اعظم آن از طریق وام در اختیار اعضای صندوق قرار گرفت. همچنین با تغییر یا افزایش سطح ماموریت شرکتهای تابعه، کارگاه تعمیر و نگهداری واگنهای باری در سیرجان راه اندازی شد. شرکت خط و ابنیه فلق فعالیتهای جدیدی را در اجرای پروژه های روسازی و تعمیر و نگهداری خطوط ریلی به انجام رساند. همچنین بر اساس راهبرد " ایجاد شرکتهای مشترک یا خرید بخشی از سهام شرکتهای حمل و نقل ریلی" دو شرکت استارتآپی اندیشه راه ورسک و شرکت رسان ریل پارس با فعالیتهایی متفاوت نسبت به فعالیتهای جاری شرکتهای تابعه شکل گرفتند و با تغییر ماموریت شرکت پیشتاز راه و شهر، حمل توشه و خردهبار از شرکت راه آهن حمل و نقل منفک و با هدف توسعه این بخش از حمل و نقل در شرکت پیشتاز متمرکز شد که با همکاری تنگاتنگ با شرکت پست، توفیقات خوبی هم در این بخش حاصل گردیده است. همچنین با ایجاد تمهیدات لازم در کنار کارخانه تعمیر لکوموتیو سیرجان متعلق به شرکت راه آهن کشش، کارخانه تعمیرات واگنهای باری نیز ایجاد گردید که در حال حاضر با توجه به ظرفیت موجود، تعمیرات اساسی بخشی از واگنهای موسسه را انجام می دهد و با اجرای برنامه های توسعه آن، امیدواریم در آینده نزدیک تعمیرات بخش اعظم واگنهای موسسه را بر عهده گیرد.
۸- چه اقدامات جدیدی برای ارائه هرچه بهتر و بیشتر خدمات رفاهی به اعضای صندوق در مدت مدیرت جنابعالی صورت گرفته است؟
همانگونه که در اساسنامه موسسه آمده است، موضوع ماموریت آن فعالیت در جهت رفع نیازهای ضروری کارکنان و همچنین بکارگیری منابع مالی صندوق در جهت کسب درآمد بیشتر برای ایجاد رفاه در زمان حال و آینده کارکنان راه آهن است. همچنین با تاکیدات مدیرعامل محترم راه آهن سعی کردیم تا تمام توان خود را برای ارتقاء هرچه بیشتر و بهتر خدمات رفاهی برای کارکنان زحمتکش راه آهن به کار گیریم.
در این راستا، تبدیل وامهای پرداختی به اعضاء با کارمزد ۱۴ درصد به وامهای با کارمزد ۴ درصد و از مبلغ ۱۵ میلیون تومان به ۵۰ میلیون تومان و نیز پرداخت وام اضطراری به مبلغ ۳ میلیون تومان و بدون کارمزد از آخرین اقداماتی بوده که برنامه ریزی و عملیاتی شده است. اگر بخواهم بطور مفصل تر به روند پرداخت وام اشاره کنم باید بگویم که مبلغ ۱۱ میلیارد تومان به تعداد ۱۱۶۴ نفر در سال ۹۷، مبلغ ۲۹ میلیارد تومان به تعداد ۲۵۸۳ نفر در سال ۹۸ و مبلغ ۱۵۶ میلیارد تومان به ۳۹۷۴ نفر در سال ۹۹ (تا پایان آذر ماه) وام پرداخت شده است.
در بحث حق السهم اندوخته نیز در سال مالی ۹۷-۹۶ با نرخ ۲۳% به میزان ۲۵ میلیارد تومان، در سال مالی ۹۸-۹۷ با نرخ ۲۷% به میزان ۳۴ میلیارد تومان و در سال مالی ۹۹-۹۸ با نرخ ۳۵% به میزان ۶۰ میلیارد تومان در حساب اعضاء کارسازی شد که یک روند صعودی را شاهد هستیم. خوشبختانه با توجه به فعالیتهای انجام شده در ۹ ماهه سال ۹۹ و تحقق درآمد و سود مورد نظر، در صورت تصویب مجمع، امکان پرداخت حق السهم ۳۵% به اندوخته اعضاء صندوق در سال ۱۴۰۰ نیز فراهم شده است.
از دیگر اقدامات رفاهی که در طی این دوره صورت گرفته، پرداخت مبلغ ۵ میلیون ریال هدیه به مناسبت تولد حضرت امام زمان (عج) در نیمه شعبان در سالهای ۹۸ و ۹۹ بوده است. احداث ۱۴ واحد اقامتی در ایستگاه راه آهن مشهد به متراژ ۹۰۰ مترمربع، بازسازی و بهسازی زمینهای چمن فوتبال طبیعی و مصنوعی و۴ زمین تنیس، احداث زمین چندمنظوره والیبال، بسکتبال، بدمینتون و فوتسال، بازسازی و توسعه فضا و تجهیزات سالن بدنسازی و کمپ مجموعه ورزشی اکباتان و همچنین بازسازی و تجهیز برخی ویلاها در مجموعه پارمیس از جمله خرید و تعویض لوازم گرمایشی و سرمایشی، سرویس خواب، یخچال، محوطه سازی، ترمیم فضای سبز، نورپردازی و ... از دیگر اقدامات صورت گرفته جهت رفاه حال کارکنان محترم راه آهن بوده است.
۹- نحوه تعامل و ارتباط با راه آهن به عنوان مجمع موسسه را چگونه ارزیابی می کنید؟
اگرچه بنظر می رسد موسسه یک بنگاه اقتصادی خصوصی و مستقل از دولت است ولی چون بر مبنای اساسنامه، هیئت مدیره راه آهن مجمع عمومی آن محسوب می گردد، ناگزیر اهداف، سیاستها و برنامه های کلان موسسه همواره متاثر از نظرات راه آهن به عنوان یک شرکت دولتی می باشد که طبعا از جهات مختلف با مدیریت یک بنگاه اقتصادی خصوصی نظیر موسسه متفاوت است. البته در بسیاری از موارد تعامل خوبی در بسیاری زمینه ها بین موسسه و راه آهن وجود دارد که راهگشای مشکلات موسسه می باشد ولی معمولا با توجه به کندی بعضی تصمیم گیریها و تصویب برنامه ها در راه آهن و بعضا عدم هماهنگی کامل موسسه و راه آهن در اجرای برخی طرحها، این امر سبب می گردد تا در بعضی موارد سرمایه گذاری های مورد نظر راه آهن از بازدهی اقتصادی کافی برخوردار نباشد. بر همین اساس برخی نقطه نظرات و پیشنهادهای خود را به اختصار بیان می کنم که قطعا جای نقد و بررسی و کامل شدن دارد: تفویض اختیارات بیشتر به هیئت مدیره موسسه از سوی مجمع، کاهش زمان تصویب طرحها و برنامه ها در راه آهن جهت تسریع در اجرای آنها ، تسهیل ارتباطات و همکاری ها میان موسسه و شرکتهای تابعه با زیر مجموعه های راه آهن، لزوم شناسایی و استفاده از منابع مالی جدید و مساعدت راه آهن در جهت تحقق این امر.
