به گزارش امور بین الملل و روابط عمومی شرکت راه آهن حمل و نقل، سایه سنگین جنگ بر فضای اقتصاد ایران، فراتر از بازارهای مالی، شبکه حملونقل ریلی کشور را نیز به کانون بحرانی خود کشانده است. افت محسوس واردات به بنادر جنوبی، همزمان با کاهش تولیدات صنعتی در داخل و توقف تولید دو فولادساز بزرگ کشور و مجتمع های پتروشیمی، ضربهای دوگانه به شبکه ریلی وارد کرده که نتیجه آن چیزی جز سرکوب درآمدها و تورم هزینههای جاری نیست. در شرایطی که شرکتهای ریلی با ناتوانی در تعدیل نرخهای مالکانه و افزایش سرسامآور هزینههای نت دستوپنج نرم میکنند، ترکیب بحرانی کاهش بهرهوری ناوگان و قفلشدگی نقدینگی، بقای بسیاری از فعالان این صنعت را در معرض تهدید جدی قرار داده است.
شرایط کنونی صنعت ریلی و سهم ۱۰ درصدی ریل از جابهجایی بار کشور، نه یک نقطه پایان، بلکه نشانهای از ضرورت بازنگری بنیادین در سیاستگذاریهای کلان حملونقل کشور است. در همین راستا گفتگویی با مدیرعامل شرکت راهآهن حملونقل؛ دکتر حسن صدیقی داشتیم که شرح کامل این گفتگو و بررسی وضعیت و راهکارها را در ادامه میخوانید.
* با توجه به آسیب کارخانجات فولادی و تنشهای ژئوپلیتیکی اخیر، مهمترین تاثیر بر حجم، مسیرها و نوع بارهایی که شرکت راهآهن حملونقل جابهجا میکند، چه بوده است؟
جنگ، اگرچه گاهی منجر به رونق در برخی مسیرهای جدید یا کم رونق حملونقل میشود، اما تاثیرات مخربی بر سایر کریدورها و شبکههای لجستیکی اصلی و مهم دارد، بنابراین بررسی دقیق این اثرات نیازمند تفکیک میان حمل ریلی داخلی و بینالمللی است.
به عنوان نمونه، در سال ۱۴۰۴، همزمان با آغاز درگیریها، شاهد رشد قابل توجهی در حجم حملونقل ریلی به مقصد افغانستان بودیم که این رشد، هم در قالب ترانزیت و هم صادرات، نشاندهنده پتانسیل این کریدور در شرایط خاص بود. با این حال، این رونق نتوانست خسارات وارده به سایر مسیرها را جبران کند.
این در حالی است که مهمترین پیامد جنگ بر حملونقل ریلی، کاهش شدید ترانزیت در کریدور شمال-جنوب و مشخصاً در مسیر سرخس به بندرعباس و برعکس بوده است. آغاز درگیریها، مشکلات جدی برای حمل دریایی به بنادر جنوبی ایران ایجاد کرد. در نتیجه، بخشی از ترانزیت که از طریق بنادر، بهویژه بندرعباس، به مقاصد بینالمللی انجام میشد، از دست رفت. این اختلال در حمل دریایی، مستقیماً بر مسیر ریلی سرخس-بندرعباس نیز تاثیر گذاشت و منجر به کاهش چشمگیر حجم ترانزیت در این مسیر حیاتی شد.
